Sivilce Nasıl Oluşur?

ileSivilce

Sivilce Nasıl Oluşur?

SİVİLCELER NASIL OLUŞUR?

SİVİLCENİN OLUŞUM MEKANİZMASI

Temel olarak sivilcenin oluşum mekanizması üçe ayrılır:

1. Yağ  kanalında hücresel artış (anormal foliküler keratinizasyon)

2. Artmış yağ (sebum) üretimi

3. Propionibacterium acnes (P.acnes) adlı mikrobun yağ (sebum) içinde çoğalması ve iltihapsal yanıtın (inflamasyon) artması

1. Yağ  kanalında hücresel artış (anormal foliküler keratinizasyon)

Anormal foliküler keratinizasyon, yağ kanalının içini döşeyen hücrelerin sayısında, bunların kanal içine dökülmelerinde ve yapışkanlıklarındaki artıştır. Bunun sonucu olarak yağ bezinin kanalı tıkanır.

Bu tıkaç nedeniyle yağ bezleri içinde yağ ve hücre artıkları birikir ve “mikrokomedon” denilen ilk sivilce öncüsü lezyon oluşur.

Yağ kanalının içini döşeyen hücrelerin sayısında ve yapışkanlığında  artış nedenleri  olarak,  erkeklik hormonlarının uyarısı, linoleic acid azalması ve artmış interleukin (IL)-1 alfa aktivitesi gösterilebilir.

Erkeklik hormonları yağ kanalını döşeyen hücreleri artırmaktadır.

Linoleic acid deride bulunan temel yağ asitlerindendir. Sivilceli hastalarda deride linolic acid oranının azaldığı tespit edilmiştir. Sivilcelerin isotretinoin ile  tedavisi sonrası deride linoleic acid  oranının normale döndüğü gözlenmiştir. Linoleic acid deride seviyesi düştüğünde yağ kanalını döşeyen hücreler ve iltihapsal süreçler  artmaktadır.

İnterleukin (IL)-1 hücrelerden salınan bir maddedir. Bu madde deri hücrelerine eklendiğinde yağ kanalını döşeyen hücreleri artırmaktadır ve sivilce oluşumu gözlenmektedir.

2. Yağ bezlerinden yağ salınımı artışı

Yağ bezleri, avuç içi, ayak tabanı ve ayak sırtı hariç tüm vücutta mevcuttur. Yağ bezlerinin en geniş ve en çok sayıda olanları yüz, sırt, göğüs ve omuzlarda bulunur.

Yağ salgılanması hayatın ilk 6 ayında yüksek orandadır. Altıncı aydan sonra bu oran düşer ve çocukluk çağı boyunca düşük kalır. Ergenlik dönemiyle birlikte yağ salgılanması artmaya başlar.

Tüm sivilce hastalarında, ciltten  yağ  (sebum) salgılanması artmıştır. Sivilceli hastalarda, normal ciltli kişilere göre daha geniş yağ bezleri vardır ve daha fazla yağ salgılanır.

Yağ bezleri temel olarak hormonların kontrolü altındadır. Testesteron (erkeklik hormonu), deride dihidro-testesterona dönüşür. Dihidro-testeron direkt olarak yağ bezlerini büyüklüğünü ve çalışmasını arttırır. Östrojen (kadınlık hormonu)  ise yağ bezlerinin çalışmasını azaltır.

Yapılan tetkiklerde pek çok  sivilceli hastanın, kan hormon seviyeleri normal bulunmuştur. Sivilce şikayeti olan hastaların, yağ kanalı hücrelerinin hormonlara karşı aşırı hassasiyeti olduğu düşünülmektedir.

Yani yağ kanalı hücreleri, normal seviyedeki bir hormona, yüksek seviyedeki bir hormona verdiği  gibi cevap vermekte ve fazla yağ salgılanmaktadır. Sivilceli hastaların çok azında  hormonal dengesizlik saptanmaktadır. Bu konu daha sonra işlenecektir.

3. P. Acnes isimli mikrobun, yağ (sebum) içinde çoğalması ve iltihapsal yanıtın (inflamasyon) artması

P. acnes, normalde ciltte bulunan bir mikroptur. P. acnes’in salgıladığı enzimler, tıkanmış yağ kanalı içindeki yağları parçalar. Bu yağların parçalanması sonucunda serbest yağ asitleri ortaya çıkar.

Serbest yağ asitleri, yağ kanalı hücrelerinin yapısını bozar ve yağ kanalının tıkanmasına katkıda bulunur. Ayrıca iltihap oluşturan hücreleri ortama çekerek, artmış iltihapsal yanıta neden olur.

Sivilcenin sert, kırmızı ve derin elemanları bu şekilde oluşur. Bazen iltihap şiddetli olur, yağ kanalı parçalanır ve iltihap çevre dokuya yayılır. Bu durumda da sivilce iz bırakmaktadır.

Sivilceli hastalarda P.acnes’e karşı aşırı duyarlılık olduğu düşünülmektedir. Yani bu mikroba karşı bir tür allerjik reaksiyon sonucu deride şiddetli iltahapsal süreç başlatmakta ve sivilceler ortaya çıkmaktadır.

Sivilce yağ kanalarının tıkanması, tıkanma etrafında P.acnes’in üremesi ve iltihapsal reaksiyon yaratması ile oluşur. Sivilceleri olan kişilerde cilt yağlanması artmıştır.

Yağlanma ile beraber hücre yapışkanlıklarında artış vardır. Bu durum gözenekleri tıkar. Ancak dikkat edilirse her cilt yağlanması ve gözenek tıkanması olan kişide  sivilce oluşmaz. Sivilcesi olan kişilerde yağ kanallarında iltihaplanma reaksiyonu diğer kişilere göre fazla olmaktadır.

Yazar hakkında

Sivilce administrator

Bir cevap yazın